ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ

ପାରମ୍ପରିକ ଭିନ୍ନତା

ଚତୁର୍ଥୀ ପ୍ରଥମ ଦିନର ମଧ୍ୟାହ୍ନର କେବଳ କିଛି ଅଂଶ ଓ ପରଦିନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବ୍ୟାପିଲେ ପରଦିନ ନିଆଯାଏ (19 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2023 ଭଳି); ଉଭୟ ଦିନର ପ୍ରାୟ ସମାନ ଅଂଶ (24 ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ) ବ୍ୟାପିଲେ ପ୍ରଥମ ଦିନ। ତୃତୀୟାଯୁକ୍ତ ନିୟମର କଠୋର ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ଚତୁର୍ଥୀ ମଧ୍ୟାହ୍ନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ହିଁ ପ୍ରଥମ ଦିନ ନିଆଯାଏ।

ବଛାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଉପରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏହି ତାରିଖ। ଏହା ଏକମାତ୍ର ବୈଧ ତାରିଖ ନୁହେଁ: ଆଞ୍ଚଳିକ ପଞ୍ଜିକା, ପାରିବାରିକ ପ୍ରଥା ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଦିନ ପାଳନ କରିପାରନ୍ତି।

ନିୟମର ଉତ୍ସ: Ganesha-chaturthi (Nirnaya Sindhu, Pariccheda 2, Bhadrapada Shukla Chaturthi; Dharma Sindhu, Pariccheda 2): Madhyahna-vyapini Chaturthi. The Tritiya-joined Chaturthi is praised for Ganesha ("caturthi gananathasya matrividdha prashasyate"), so the first day is taken when the karmakala does not decide: the whole Madhyahna on both days, equal parts of both (samya: within one ghati, 24 minutes), or neither. Otherwise karmakala-vyapti (Nirnaya Sindhu, Pariccheda 1): the whole Madhyahna on one day and a part on the other → the complete one; clearly unequal parts (vaishamya) → the greater. DoPT holiday OMs: 13 Sep 2018, 2 Sep 2019, 22 Aug 2020, 10 Sep 2021, 19 Sep 2023 (first Madhyahna in part, second in full), 7 Sep 2024, 27 Aug 2025, 14 Sep 2026, 4 Sep 2027; Government of Odisha 31 Aug 2022, 19 Sep 2023, 7 Sep 2024, 27 Aug 2025, 14 Sep 2026.

ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ରୀତି ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ସମୟ ବଛାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ, ସମୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଗଣନା ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ପାଇଁ ଦେଖାଯାଇଛି।

Calculated with engine 1.4.2 · rules rules-2026-09-29-a0a4505e · profile north-lahiri-calibrated v1 · ayanamsa lahiri_drik_compat · astronomy-engine@2.1.19 · Asia/Kolkata