Vishnu Sahasranama Stotram विष्णु सहस्रनाम स्तोत्र
The thousand names of Vishnu that Bhishma teaches Yudhishthira in the Mahabharata, with the traditional opening prayers, nyasa and dhyana and the closing phala-shruti.
- Deity Vishnu
- Type Sahasranama
- Language Sanskrit
- Tradition Vaishnava
- Source Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org) — विष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्, revision 413443
Canonical / scriptural text Editorially checked
Text
Listen and practise
Synthesised voice — pronunciation may be imperfect; prefer a recording.
Keys (when the player has focus): ← and → previous or next verse, Space play or pause.
Pronunciation audio is not available here: there is no recording of this text yet, and this browser has no Sanskrit or Hindi speech voice.
Shloka 1
शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम्।śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam|
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये॥ १ ॥prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye|| 1 ||
Shloka 2
यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परः शतम्।yasya dviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam|
विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये॥ २ ॥vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye|| 2 ||
Shloka 3
व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम्।vyāsaṃ vasiṣṭhanaptāraṃ śakteḥ pautramakalmaṣam|
पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम्॥ ३ ॥parāśarātmajaṃ vande śukatātaṃ taponidhim|| 3 ||
Shloka 4
व्यासाय विष्णुरूपाय व्यासरूपाय विष्णवे।vyāsāya viṣṇurūpāya vyāsarūpāya viṣṇave|
नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः॥ ४ ॥namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ|| 4 ||
Shloka 5
अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने।avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane|
सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे॥ ५ ॥sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave|| 5 ||
Shloka 6
यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात्।yasya smaraṇamātreṇa janmasaṃsārabandhanāt|
विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे॥ ६ ॥vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave|| 6 ||
ॐ नमो विष्णवे प्रभविष्णवे।oṃ namo viṣṇave prabhaviṣṇave|
श्रीवैशम्पायन उवाचśrīvaiśampāyana uvāca
Shloka 7
श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः।śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ|
युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत॥ ७ ॥yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhyabhāṣata|| 7 ||
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvāca
Shloka 8
किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम्।kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam|
स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्॥ ८ ॥stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham|| 8 ||
Shloka 9
को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः।ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ|
किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्॥ ९ ॥kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt|| 9 ||
Shloka 10
जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम्।jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam|
स्तुवन् नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः॥ १० ॥stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ|| 10 ||
Shloka 11
तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम्।tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayam|
ध्यायन् स्तुवन् नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च॥ ११ ॥dhyāyan stuvan namasyaṃśca yajamānastameva ca|| 11 ||
Shloka 12
अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम्।anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaram|
लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्॥ १२ ॥lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet|| 12 ||
Shloka 13
ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम्।brahmaṇyaṃ sarvadharmajñaṃ lokānāṃ kīrtivardhanam|
लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम्॥ १३ ॥lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam|| 13 ||
Shloka 14
एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः।eṣa me sarvadharmāṇāṃ dharmo'dhikatamo mataḥ|
यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा॥ १४ ॥yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā|| 14 ||
Shloka 15
परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः।paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ|
परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम्॥ १५ ॥paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam|| 15 ||
Shloka 16
पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम्।pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalam|
दैवतं दैवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता॥ १६ ॥daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ yo'vyayaḥ pitā|| 16 ||
Shloka 17
यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे।yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādiyugāgame|
यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये॥ १७ ॥yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye|| 17 ||
Shloka 18
तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते।tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpate|
विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम्॥ १८ ॥viṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham|| 18 ||
Shloka 19
यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः।yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ|
ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये॥ १९ ॥ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye|| 19 ||
Shloka 20
ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः।ṛṣirnāmnāṃ sahasrasya vedavyāso mahāmuniḥ|
छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः॥ २० ॥chando'nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ|| 20 ||
Shloka 21
अमृतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकीनन्दनः।amṛtāṃśūdbhavo bījaṃ śaktirdevakīnandanaḥ|
त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियुज्यते॥ २१ ॥trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyujyate|| 21 ||
Shloka 22
विष्णुं जिष्णुं महाविष्णुं प्रभविष्णुं महेश्वरम्।viṣṇuṃ jiṣṇuṃ mahāviṣṇuṃ prabhaviṣṇuṃ maheśvaram|
अनेकरूपदैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमम् ॥ २२ ॥anekarūpadaityāntaṃ namāmi puruṣottamam || 22 ||
श्रीवेदव्यास उवाचśrīvedavyāsa uvāca
ॐ अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य॥oṃ asya śrīviṣṇordivyasahasranāmastotramahāmantrasya||
श्रीवेदव्यासो भगवानृषिः।śrīvedavyāso bhagavānṛṣiḥ|
अनुष्टुप् छन्दः।anuṣṭup chandaḥ|
श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीमन्नारायणो देवता।śrīmahāviṣṇuḥ paramātmā śrīmannārāyaṇo devatā|
अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजम्।amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījam|
देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तिः।devakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktiḥ|
उद्भवः क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः।udbhavaḥ kṣobhaṇo deva iti paramo mantraḥ|
शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकम्।śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakam|
शार्ङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्त्रम्।śārṅgadhanvā gadādhara ityastram|
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम्।rathāṅgapāṇirakṣobhya iti netram|
त्रिसामा सामगः सामेति कवचम्।trisāmā sāmagaḥ sāmeti kavacam|
आनन्दं परब्रह्मेति योनिः।ānandaṃ parabrahmeti yoniḥ|
ऋतुः सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः॥ṛtuḥ sudarśanaḥ kāla iti digbandhaḥ||
श्रीविश्वरूप इति ध्यानम्।śrīviśvarūpa iti dhyānam|
श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थं सहस्रनामजपे विनियोगः॥śrīmahāviṣṇuprītyarthaṃ sahasranāmajape viniyogaḥ||
ॐ शिरसि वेदव्यासर्षये नमः।oṃ śirasi vedavyāsarṣaye namaḥ|
मुखे अनुष्टुप्छन्दसे नमः।mukhe anuṣṭupchandase namaḥ|
हृदि श्रीकृष्णपरमात्मदेवतायै नमः।hṛdi śrīkṛṣṇaparamātmadevatāyai namaḥ|
गुह्ये अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजाय नमः।guhye amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījāya namaḥ|
पादयोर्देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तये नमः।pādayordevakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktaye namaḥ|
सर्वाङ्गे शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकाय नमः।sarvāṅge śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakāya namaḥ|
करसंपूटे मम श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः॥karasaṃpūṭe mama śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ||
इति ऋष्यादिन्यासः॥iti ṛṣyādinyāsaḥ||
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इत्यङ्गुष्ठाभ्यां नमः।oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ|
अमृतांशूद्भवो भानुरिति तर्जनीभ्यां नमः।amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti tarjanībhyāṃ namaḥ|
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति मध्यमाभ्यां नमः।brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti madhyamābhyāṃ namaḥ|
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इत्यनामिकाभ्यां नमः।suvarṇabindurakṣobhya ityanāmikābhyāṃ namaḥ|
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति कनिष्ठिकाभ्यां नमः।nimiṣo'nimiṣaḥ sragvīti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ|
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः।rathāṅgapāṇirakṣobhya iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ|
इति करन्यासः॥iti karanyāsaḥ||
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इति हृदयाय नमः।oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra iti hṛdayāya namaḥ|
अमृतांशूद्भवो भानुरिति शिरसे स्वाहा।amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti śirase svāhā|
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति शिखायै वषट्।brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti śikhāyai vaṣaṭ|
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इति कवचाय हुम्।suvarṇabindurakṣobhya iti kavacāya hum|
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति नेत्रत्रयाय वौषट्।nimiṣo'nimiṣaḥ sragvīti netratrayāya vauṣaṭ|
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इत्यस्त्राय फट्।rathāṅgapāṇirakṣobhya ityastrāya phaṭ|
इति षडङ्गन्यासः॥iti ṣaḍaṅganyāsaḥ||
श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे विष्णोर्दिव्यसहस्रनामजपमहं करिष्ये इति सङ्कल्पः।śrīkṛṣṇaprītyarthe viṣṇordivyasahasranāmajapamahaṃ kariṣye iti saṅkalpaḥ|
Dhyana 1
क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकते मौक्तिकानांkṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikate mauktikānāṃ
मालाकॢप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः।mālākaॢptāsanasthaḥ sphaṭikamaṇinibhairmauktikairmaṇḍitāṅgaḥ|
शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्तपीयूषवर्षैरानन्दीśubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣavarṣairānandī
नः पुनीयादरिनलिनगदाशङ्खपाणिर्मुकुन्दः॥ १ ॥naḥ punīyādarinalinagadāśaṅkhapāṇirmukundaḥ|| 1 ||
Dhyana 2
भूः पादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्रसूर्यौ च नेत्रेbhūḥ pādau yasya nābhirviyadasuranilaścandrasūryau ca netre
कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः।karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ|
अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैःantaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ
चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवनवपुषं विष्णुमीशं नमामि॥ २ ॥citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvanavapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi|| 2 ||
Dhyana 3
ॐ शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशंoṃ śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ
विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम्।viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam|
लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यंlakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ
वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम्॥ ३ ॥vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham|| 3 ||
Dhyana 4
मेघश्यामं पीतकौशेयवासंmeghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ
श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम्।śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam|
पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षंpuṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ
विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम्॥ ४ ॥viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham|| 4 ||
Dhyana 5
नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते।namaḥ samastabhūtānāmādibhūtāya bhūbhṛte|
अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे॥ ५ ॥anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave|| 5 ||
Dhyana 6
सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलंsaśaṅkhacakraṃ sakirīṭakuṇḍalaṃ
सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् ।sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam |
सहारवक्षःस्थलकौस्तुभश्रियंsahāravakṣaḥsthalakaustubhaśriyaṃ
नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम्॥ ६ ॥namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam|| 6 ||
Dhyana 7
छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरिchāyāyāṃ pārijātasya hemasiṃhāsanopari
आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलंकृतम् ।āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṃkṛtam |
चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कितवक्षसंcandrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkitavakṣasaṃ
रुक्मिणीसत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये॥ ७ ॥rukmiṇīsatyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye|| 7 ||
Shloka 1
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः।viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ|
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः॥ १ ॥bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ|| 1 ||
Shloka 2
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः।pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ|
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च॥ २ ॥avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca|| 2 ||
Shloka 3
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः।yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ|
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः॥ ३ ॥nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ|| 3 ||
Shloka 4
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः।sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ|
संभवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः॥ ४ ॥saṃbhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ|| 4 ||
Shloka 5
स्वयंभूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः।svayaṃbhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ|
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः॥ ५ ॥anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ|| 5 ||
Shloka 6
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः।aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ|
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः॥ ६ ॥viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ|| 6 ||
Shloka 7
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः।agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ|
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्॥ ७ ॥prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param|| 7 ||
Shloka 8
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः।īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ|
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः॥ ८ ॥hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ|| 8 ||
Shloka 9
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः।īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ|
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्॥ ९ ॥anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān|| 9 ||
Shloka 10
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः।sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ|
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः॥ १० ॥ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ|| 10 ||
Shloka 11
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः।ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ|
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः॥ ११ ॥vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ|| 11 ||
Shloka 12
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः।vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ|
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः॥ १२ ॥amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ|| 12 ||
Shloka 13
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः।rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ|
अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः॥ १३ ॥amṛtaḥ śāśvataḥ sthāṇurvarāroho mahātapāḥ|| 13 ||
Shloka 14
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः।sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ|
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः॥ १४ ॥vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ|| 14 ||
Shloka 15
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः।lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ|
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः॥ १५ ॥caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ|| 15 ||
Shloka 16
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः।bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ|
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः॥ १६ ॥anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ|| 16 ||
Shloka 17
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः।upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ|
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः॥ १७ ॥atīndraḥ saṃgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ|| 17 ||
Shloka 18
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः।vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ|
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः॥ १८ ॥atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ|| 18 ||
Shloka 19
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः।mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ|
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्॥ १९ ॥anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk|| 19 ||
Shloka 20
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः।maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ|
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः॥ २० ॥aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ|| 20 ||
Shloka 21
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः।marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ|
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः॥ २१ ॥hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ|| 21 ||
Shloka 22
अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः।amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ|
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा॥ २२ ॥ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā|| 22 ||
Shloka 23
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः।gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ|
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः॥ २३ ॥nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ|| 23 ||
Shloka 24
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः।agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ|
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्॥ २४ ॥sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt|| 24 ||
Shloka 25
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः संप्रमर्दनः।āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ saṃpramardanaḥ|
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः॥ २५ ॥ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ|| 25 ||
Shloka 26
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः।suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ|
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः॥ २६ ॥satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ|| 26 ||
Shloka 27
असंख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः।asaṃkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ|
सिद्धार्थः सिद्धसंकल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः॥ २७ ॥siddhārthaḥ siddhasaṃkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ|| 27 ||
Shloka 28
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः।vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ|
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः॥ २८ ॥vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ|| 28 ||
Shloka 29
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः।subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ|
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः॥ २९ ॥naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ|| 29 ||
Shloka 30
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः।ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ|
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः॥ ३० ॥ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ|| 30 ||
Shloka 31
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः।amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ|
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः॥ ३१ ॥auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ|| 31 ||
Shloka 32
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः।bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ|
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः॥ ३२ ॥kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ|| 32 ||
Shloka 33
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः।yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ|
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्॥ ३३ ॥adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit|| 33 ||
Shloka 34
इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः।iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ|
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः॥ ३४ ॥krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ|| 34 ||
Shloka 35
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः।acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ|
अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः॥ ३५ ॥apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ|| 35 ||
Shloka 36
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः।skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ|
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः॥ ३६ ॥vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ|| 36 ||
Shloka 37
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः।aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ|
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः॥ ३७ ॥anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ|| 37 ||
Shloka 38
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत्।padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt|
महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः॥ ३८ ॥maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ|| 38 ||
Shloka 39
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः।atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ|
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः॥ ३९ ॥sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ|| 39 ||
Shloka 40
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः।vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ|
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः॥ ४० ॥mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ|| 40 ||
Shloka 41
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः।udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ|
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः॥ ४१ ॥karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ|| 41 ||
Shloka 42
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः।vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ|
परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः॥ ४२ ॥pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ|| 42 ||
Shloka 43
रामो विरामो विरजो (or विरतो) मार्गो नेयो नयोऽनयः।rāmo virāmo virajo (or virato) mārgo neyo nayo'nayaḥ|
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः॥ ४३ ॥vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ|| 43 ||
Shloka 44
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः।vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ|
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः॥ ४४ ॥hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ|| 44 ||
Shloka 45
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः।ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ|
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः॥ ४५ ॥ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ|| 45 ||
Shloka 46
विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम्।vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam|
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः॥ ४६ ॥artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ|| 46 ||
Shloka 47
अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः।anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ|
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः॥ ४७ ॥nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ|| 47 ||
Shloka 48
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः।yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ|
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्॥ ४८ ॥sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam|| 48 ||
Shloka 49
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत्।suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt|
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः॥ ४९ ॥manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ|| 49 ||
Shloka 50
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्।svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt|
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः॥ ५० ॥vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ|| 50 ||
Shloka 51
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्।dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram|
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः॥ ५१ ॥avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ|| 51 ||
Shloka 52
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः।gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥ|
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः॥ ५२ ॥ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ|| 52 ||
Shloka 53
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः।uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ|
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः॥ ५३ ॥śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ|| 53 ||
Shloka 54
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः।somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥ|
विनयो जयः सत्यसंधो दाशार्हः सात्त्वतांपतिः॥ ५४ ॥vinayo jayaḥ satyasaṃdho dāśārhaḥ sāttvatāṃpatiḥ|| 54 ||
Shloka 55
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः।jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mitavikramaḥ|
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः॥ ५५ ॥ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ|| 55 ||
Shloka 56
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः।ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ|
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः॥ ५६ ॥ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ|| 56 ||
Shloka 57
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः।maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ|
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्॥ ५७ ॥tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt|| 57 ||
Shloka 58
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी।mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī|
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः॥ ५८ ॥guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ|| 58 ||
Shloka 59
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः संकर्षणोऽच्युतः।vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṃkarṣaṇo'cyutaḥ|
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः॥ ५९ ॥varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ|| 59 ||
Shloka 60
भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः।bhagavān bhagahā''nandī vanamālī halāyudhaḥ|
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः॥ ६० ॥ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ|| 60 ||
Shloka 61
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः।sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ|
दिवःस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः॥ ६१ ॥divaḥspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ|| 61 ||
Shloka 62
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्।trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak|
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्॥ ६२ ॥saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam|| 62 ||
Shloka 63
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः।śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ|
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः॥ ६३ ॥gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ|| 63 ||
Shloka 64
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः।anivartī nivṛttātmā saṃkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ|
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः॥ ६४ ॥śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ|| 64 ||
Shloka 65
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः।śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ|
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः॥ ६५ ॥śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ|| 65 ||
Shloka 66
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः।svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ|
विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः॥ ६६ ॥vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ|| 66 ||
Shloka 67
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः।udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ|
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः॥ ६७ ॥bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ|| 67 ||
Shloka 68
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः।arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ|
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः॥ ६८ ॥aniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ|| 68 ||
Shloka 69
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः।kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ|
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः॥ ६९ ॥trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ|| 69 ||
Shloka 70
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः।kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ|
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनंजयः॥ ७० ॥anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanaṃjayaḥ|| 70 ||
Shloka 71
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः।brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ|
ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः॥ ७१ ॥brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ|| 71 ||
Shloka 72
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः।mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ|
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः॥ ७२ ॥mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ|| 72 ||
Shloka 73
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः।stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ|
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः॥ ७३ ॥pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ|| 73 ||
Shloka 74
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः।manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ|
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः॥ ७४ ॥vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ|| 74 ||
Shloka 75
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः।sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ|
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः॥ ७५ ॥śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ|| 75 ||
Shloka 76
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः।bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ|
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः॥ ७६ ॥darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ|| 76 ||
Shloka 77
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्।viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān|
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः॥ ७७ ॥anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ|| 77 ||
Shloka 78
एको नैकः सवः कः किं यत् तत्पदमनुत्तमम्।eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tatpadamanuttamam|
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः॥ ७८ ॥lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ|| 78 ||
Shloka 79
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी।suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī|
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः॥ ७९ ॥vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ|| 79 ||
Shloka 80
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्।amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛk|
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः॥ ८० ॥sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ|| 80 ||
Shloka 81
तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः।tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ|
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः॥ ८१ ॥pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ|| 81 ||
Shloka 82
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः।caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ|
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्॥ ८२ ॥caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt|| 82 ||
Shloka 83
समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः।samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ|
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा॥ ८३ ॥durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā|| 83 ||
Shloka 84
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः।śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ|
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः॥ ८४ ॥indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ|| 84 ||
Shloka 85
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः।udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ|
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी॥ ८५ ॥arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī|| 85 ||
Shloka 86
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः।suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ|
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः॥ ८६ ॥mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ|| 86 ||
Shloka 87
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः।kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ|
अमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः॥ ८७ ॥amṛtāṃśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ|| 87 ||
Shloka 88
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः।sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ|
न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः॥ ८८ ॥nyagrodho'dumbaro'śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ|| 88 ||
Shloka 89
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः।sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ|
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः॥ ८९ ॥amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ|| 89 ||
Shloka 90
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान्।aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān|
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः॥ ९० ॥adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ|| 90 ||
Shloka 91
भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः।bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ|
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः॥ ९१ ॥āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ|| 91 ||
Shloka 92
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः।dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ|
अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः॥ ९२ ॥aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ|| 92 ||
Shloka 93
सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः।sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ|
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः॥ ९३ ॥abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ|| 93 ||
Shloka 94
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः।vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ|
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः॥ ९४ ॥ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ|| 94 ||
Shloka 95
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः।ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo'grajaḥ|
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः॥ ९५ ॥anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ|| 95 ||
Shloka 96
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः।sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ|
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः॥ ९६ ॥svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ|| 96 ||
Shloka 97
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः।araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ|
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः॥ ९७ ॥śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ|| 97 ||
Shloka 98
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः।akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃvaraḥ|
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः॥ ९८ ॥vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ|| 98 ||
Shloka 99
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः।uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ|
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः॥ ९९ ॥vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ|| 99 ||
Shloka 100
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः।anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ|
चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः॥ १०० ॥caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ|| 100 ||
Shloka 101
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः।anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ|
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः॥ १०१ ॥janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ|| 101 ||
Shloka 102
आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः।ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ|
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः॥ १०२ ॥ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ|| 102 ||
Shloka 103
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः।pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛtprāṇajīvanaḥ|
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः॥ १०३ ॥tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ|| 103 ||
Shloka 104
भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः।bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ|
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः॥ १०४ ॥yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ|| 104 ||
Shloka 105
यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुक् यज्ञसाधनः।yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhuk yajñasādhanaḥ|
यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च॥ १०५ ॥yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca|| 105 ||
Shloka 106
आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनः।ātmayoniḥ svayaṃjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ|
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः॥ १०६ ॥devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ|| 106 ||
Shloka 107
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः।śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ|
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः॥ १०७ ॥rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ|| 107 ||
सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति।sarvapraharaṇāyudha oṃ nama iti|
Shloka 108
वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी।vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī|
श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु॥ १०८ ॥śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo'bhirakṣatu|| 108 ||
श्रीवासुदेवोऽभिरक्षतु ॐ नम इति।śrīvāsudevo'bhirakṣatu oṃ nama iti|
भीष्म उवाचbhīṣma uvāca
Shloka 1
इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः।itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ|
नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्॥ १ ॥nāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam|| 1 ||
Shloka 2
य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत्।ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayet|
नाशुभं प्राप्नुयात्किंचित्सोऽमुत्रेह च मानवः॥ २ ॥nāśubhaṃ prāpnuyātkiṃcitso'mutreha ca mānavaḥ|| 2 ||
Shloka 3
वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत्।vedāntago brāhmaṇaḥ syātkṣatriyo vijayī bhavet|
वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात्॥ ३ ॥vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt|| 3 ||
Shloka 4
धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात्।dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt|
कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाम्॥ ४ ॥kāmānavāpnuyātkāmī prajārthī cāpnuyātprajām|| 4 ||
Shloka 5
भक्तिमान् यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः।bhaktimān yaḥ sadotthāya śucistadgatamānasaḥ|
सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत्॥ ५ ॥sahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetatprakīrtayet|| 5 ||
Shloka 6
यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च।yaśaḥ prāpnoti vipulaṃ jñātiprādhānyameva ca|
अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम्॥ ६ ॥acalāṃ śriyamāpnoti śreyaḥ prāpnotyanuttamam|| 6 ||
Shloka 7
न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति।na bhayaṃ kvacidāpnoti vīryaṃ tejaśca vindati|
भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः॥ ७ ॥bhavatyarogo dyutimānbalarūpaguṇānvitaḥ|| 7 ||
Shloka 8
रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्।rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt|
भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः॥ ८ ॥bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ|| 8 ||
Shloka 9
दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम्।durgāṇyatitaratyāśu puruṣaḥ puruṣottamam|
स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः॥ ९ ॥stuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ|| 9 ||
Shloka 10
वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः।vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥ|
सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम्॥ १० ॥sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam|| 10 ||
Shloka 11
न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित्।na vāsudevabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit|
जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते॥ ११ ॥janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate|| 11 ||
Shloka 12
इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः।imaṃ stavamadhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ|
युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः॥ १२ ॥yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ|| 12 ||
Shloka 13
न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः।na krodho na ca mātsaryaṃ na lobho nāśubhā matiḥ|
भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे॥ १३ ॥bhavanti kṛtapuṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame|| 13 ||
Shloka 14
द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः।dyauḥ sacandrārkanakṣatrā khaṃ diśo bhūrmahodadhiḥ|
वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः॥ १४ ॥vāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ|| 14 ||
Shloka 15
ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम्।sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasam|
जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम्॥ १५ ॥jagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sacarācaram|| 15 ||
Shloka 16
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः।indriyāṇi mano buddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥ|
वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च॥ १६ ॥vāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca|| 16 ||
Shloka 17
सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते।sarvāgamānāmācāraḥ prathamaṃ parikalpyate|
आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः॥ १७ ॥ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ|| 17 ||
Shloka 18
ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः।ṛṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥ|
जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम्॥ १८ ॥jaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam|| 18 ||
Shloka 19
योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्याः शिल्पादिकर्म च।yogo jñānaṃ tathā sāṃkhyaṃ vidyāḥ śilpādikarma ca|
वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात्॥ १९ ॥vedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt|| 19 ||
Shloka 20
एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः।eko viṣṇurmahadbhūtaṃ pṛthagbhūtānyanekaśaḥ|
त्रींल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः॥ २० ॥trīṃllokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ|| 20 ||
Shloka 21
इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम्।imaṃ stavaṃ bhagavato viṣṇorvyāsena kīrtitam|
पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च॥ २१ ॥paṭhedya icchetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca|| 21 ||
Shloka 22
विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभुमव्ययम्।viśveśvaramajaṃ devaṃ jagataḥ prabhumavyayam|
भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्॥ २२ ॥bhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam|| 22 ||
न ते यान्ति पराभवम् ॐ नम इति।na te yānti parābhavam oṃ nama iti|
अर्जुन उवाचarjuna uvāca
Shloka 23
पद्मपत्रविशालाक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम।padmapatraviśālākṣa padmanābha surottama|
भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन॥ २३ ॥bhaktānāmanuraktānāṃ trātā bhava janārdana|| 23 ||
श्रीभगवानुवाचśrībhagavānuvāca
Shloka 24
यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव।yo māṃ nāmasahasreṇa stotumicchati pāṇḍava|
सोऽहमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः॥ २४ ॥so'hamekena ślokena stuta eva na saṃśayaḥ|| 24 ||
स्तुत एव न संशय ॐ नम इति।stuta eva na saṃśaya oṃ nama iti|
व्यास उवाचvyāsa uvāca
Shloka 25
वासनाद्वासुदेवस्य वासितं भुवनत्रयम्।vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ bhuvanatrayam|
सर्वभूतनिवासोऽसि वासुदेव नमोऽस्तु ते॥ २५ ॥sarvabhūtanivāso'si vāsudeva namo'stu te|| 25 ||
श्रीवासुदेव नमोऽस्तु त ॐ नम इति।śrīvāsudeva namo'stu ta oṃ nama iti|
पार्वत्युवाचpārvatyuvāca
Shloka 26
केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम्।kenopāyena laghunā viṣṇornāmasahasrakam|
पठ्यते पण्डितैर्नित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो॥ २६ ॥paṭhyate paṇḍitairnityaṃ śrotumicchāmyahaṃ prabho|| 26 ||
ईश्वर उवाचīśvara uvāca
Shloka 27
रामरामेति रामेति रमे रामे मनोरमे ।rāmarāmeti rāmeti rame rāme manorame |
सहस्रनामतत्तुल्यं रामनाम वरानने॥ २७ ॥sahasranāmatattulyaṃ rāmanāma varānane|| 27 ||
श्रीरामनाम वरानन ॐ नम इति।śrīrāmanāma varānana oṃ nama iti|
ब्रह्मोवाचbrahmovāca
Shloka 28
नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तयेnamo'stvanantāya sahasramūrtaye
सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे।sahasrapādākṣiśirorubāhave|
सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वतेsahasranāmne puruṣāya śāśvate
सहस्रकोटियुगधारिणे नमः॥ २८ ॥sahasrakoṭiyugadhāriṇe namaḥ|| 28 ||
सहस्रकोटियुगधारिणे नम ॐ नम इति।sahasrakoṭiyugadhāriṇe nama oṃ nama iti|
सञ्जय उवाचsañjaya uvāca
Shloka 29
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः।yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ|
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम॥ २९ ॥tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama|| 29 ||
श्रीभगवानुवाचśrībhagavānuvāca
Shloka 30
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते।ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate|
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्॥ ३० ॥teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham|| 30 ||
Shloka 31
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम्।paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām|
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे॥ ३१ ॥dharmasaṃsthāpanārthāya saṃbhavāmi yuge yuge|| 31 ||
Shloka 32
आर्ता विषण्णाः शिथिलाश्च भीता घोरेषु च व्याधिषु वर्तमानाः।ārtā viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītā ghoreṣu ca vyādhiṣu vartamānāḥ|
संकीर्त्य नारायणशब्दमात्रं विमुक्तदुःखाः सुखिनो भवन्ति॥ ३२ ॥saṃkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti|| 32 ||
Shloka 33
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतिस्वभावात्।kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā prakṛtisvabhāvāt|
करोमि यद्यत्सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि॥ ३३ ॥karomi yadyatsakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi|| 33 ||
Shloka
ॐ आपदामपहर्तारं दातारं सर्वसम्पदाम्।oṃ āpadāmapahartāraṃ dātāraṃ sarvasampadām|
लोकाभिरामं श्रीरामं भूयो भूयो नमाम्यहम्॥lokābhirāmaṃ śrīrāmaṃ bhūyo bhūyo namāmyaham||
आर्तानामार्तिहन्तारं भीतानां भीतिनाशनम्।ārtānāmārtihantāraṃ bhītānāṃ bhītināśanam|
द्विषतां कालदण्डं तं रामचन्द्रं नमाम्यहम्॥dviṣatāṃ kāladaṇḍaṃ taṃ rāmacandraṃ namāmyaham||
नमः कोदण्डहस्ताय सन्धीकृतशराय च।namaḥ kodaṇḍahastāya sandhīkṛtaśarāya ca|
खण्डिताखिलदैत्याय रामायापन्निवारिणे॥khaṇḍitākhiladaityāya rāmāyāpannivāriṇe||
रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे।rāmāya rāmabhadrāya rāmacandrāya vedhase|
रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः॥raghunāthāya nāthāya sītāyāḥ pataye namaḥ||
अग्रतः पृष्ठतश्चैव पार्श्वतश्च महाबलौ।agrataḥ pṛṣṭhataścaiva pārśvataśca mahābalau|
आकर्णपूर्णधन्वानौ रक्षेतां रामलक्ष्मणौ॥ākarṇapūrṇadhanvānau rakṣetāṃ rāmalakṣmaṇau||
सन्नद्धः कवची खड्गी चापबाणधरो युवा।sannaddhaḥ kavacī khaḍgī cāpabāṇadharo yuvā|
गच्छन्ममाग्रतो नित्यं रामः पातु सलक्ष्मणः॥gacchanmamāgrato nityaṃ rāmaḥ pātu salakṣmaṇaḥ||
अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात्।acyutānantagovindanāmoccāraṇabheṣajāt|
नश्यन्ति सकला रोगास्सत्यं सत्यं वदाम्यहम्॥naśyanti sakalā rogāssatyaṃ satyaṃ vadāmyaham||
सत्यं सत्यं पुनस्सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते।satyaṃ satyaṃ punassatyamuddhṛtya bhujamucyate|
वेदाच्छास्त्रं परं नास्ति न देवः केशवात्परः ॥vedācchāstraṃ paraṃ nāsti na devaḥ keśavātparaḥ ||
शरीरे जर्ज्जरीभूते व्याधिग्रस्ते कलेवरे।śarīre jarjjarībhūte vyādhigraste kalevare|
औषधं जाह्नवीतोयं वैद्यो नारायणो हरिः॥auṣadhaṃ jāhnavītoyaṃ vaidyo nārāyaṇo hariḥ||
आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः।āloḍya sarvaśāstrāṇi vicārya ca punaḥ punaḥ|
इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणो हरिः ॥idamekaṃ suniṣpannaṃ dhyeyo nārāyaṇo hariḥ ||
यदक्षरपदभ्रष्टं मात्राहीनं तु यद्भवेत्।yadakṣarapadabhraṣṭaṃ mātrāhīnaṃ tu yadbhavet|
तत्सर्वं क्षम्यतां देव नारायण नमोऽस्तु ते ॥tatsarvaṃ kṣamyatāṃ deva nārāyaṇa namo'stu te ||
विसर्गबिन्दुमात्राणि पदपादाक्षराणि च।visargabindumātrāṇi padapādākṣarāṇi ca|
न्यूनानि चातिरिक्तानि क्षमस्व पुरुषोत्तम ॥nyūnāni cātiriktāni kṣamasva puruṣottama ||
नमः कमलनाभाय नमस्ते जलशायिने।namaḥ kamalanābhāya namaste jalaśāyine|
नमस्ते केशवानन्त वासुदेव नमोऽस्तुते॥namaste keśavānanta vāsudeva namo'stute||
नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च।namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca|
जगद्धिताय कृष्णाय गोविंदाय नमो नमः॥jagaddhitāya kṛṣṇāya goviṃdāya namo namaḥ||
आकाशात्पतितं तोयं यथा गच्छति सागरम्।ākāśātpatitaṃ toyaṃ yathā gacchati sāgaram|
सर्वदेवनमस्कारः केशवं प्रति गच्छति॥sarvadevanamaskāraḥ keśavaṃ prati gacchati||
एष निष्कण्टकः पन्था यत्र संपूज्यते हरिः।eṣa niṣkaṇṭakaḥ panthā yatra saṃpūjyate hariḥ|
कुपथं तं विजानीयाद् गोविन्दरहितागमम्॥kupathaṃ taṃ vijānīyād govindarahitāgamam||
सर्ववेदेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु यत्फलम्।sarvavedeṣu yatpuṇyaṃ sarvatīrtheṣu yatphalam|
तत्फलं समवाप्नोति स्तुत्वा देवं जनार्दनम्॥tatphalaṃ samavāpnoti stutvā devaṃ janārdanam||
यो नरः पठते नित्यं त्रिकालं केशवालये।yo naraḥ paṭhate nityaṃ trikālaṃ keśavālaye|
द्विकालमेककालं वा क्रूरं सर्वं व्यपोहति॥dvikālamekakālaṃ vā krūraṃ sarvaṃ vyapohati||
दह्यन्ते रिपवस्तस्य सौम्याः सर्वे सदा ग्रहाः।dahyante ripavastasya saumyāḥ sarve sadā grahāḥ|
विलीयन्ते च पापानि स्तवे ह्यस्मिन् प्रकीर्तिते॥vilīyante ca pāpāni stave hyasmin prakīrtite||
येन ध्यातः श्रुतो येन येनायं पठ्यते स्तवः।yena dhyātaḥ śruto yena yenāyaṃ paṭhyate stavaḥ|
दत्तानि सर्वदानानि सुराः सर्वे समर्चिताः॥dattāni sarvadānāni surāḥ sarve samarcitāḥ||
इह लोके परे वापि न भयं विद्यते क्वचित्।iha loke pare vāpi na bhayaṃ vidyate kvacit|
नाम्नां सहस्रं योऽधीते द्वादश्यां मम सन्निधौ॥nāmnāṃ sahasraṃ yo'dhīte dvādaśyāṃ mama sannidhau||
शनैर्दहन्ति पापानि कल्पकोटिशतानि च।śanairdahanti pāpāni kalpakoṭiśatāni ca|
अश्वत्थसन्निधौ पार्थ ध्यात्वा मनसि केशवम्॥aśvatthasannidhau pārtha dhyātvā manasi keśavam||
पठेन्नामसहस्रं तु गवां कोटिफलं लभेत्।paṭhennāmasahasraṃ tu gavāṃ koṭiphalaṃ labhet|
शिवालये पठेन्नित्यं तुलसीवनसंस्थितः॥śivālaye paṭhennityaṃ tulasīvanasaṃsthitaḥ||
नरो मुक्तिमवाप्नोति चक्रपाणेर्वचो यथा।naro muktimavāpnoti cakrapāṇervaco yathā|
ब्रह्महत्यादिकं घोरं सर्वपापं विनश्यति॥brahmahatyādikaṃ ghoraṃ sarvapāpaṃ vinaśyati||
विलयं यान्ति पापानि चान्यपापस्य का कथा।vilayaṃ yānti pāpāni cānyapāpasya kā kathā|
सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति॥sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati||
Text: Sanskrit Wikisource, "विष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्" (https://sa.wikisource.org/wiki/विष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्?oldid=413443). Verified on 27 September 2026 by comparing every line with an independent transcription (sanskritdocuments.org, used only for comparison). Lines agreeing: 439; corrected from the second free transcription: 0; word-level majority readings: 0; small slips corrected after comparison: 0; edition readings kept where sources differ: 0. Editorial decisions: edition-standard reading दैवतं (cross-check देवतं); देवकि → देवकी (cross-check); विनियोज्यते → विनियुज्यते (cross-check); sandhi presentation only; viniyoga wording variant (cross-check: सहस्रनामस्तोत्रपाठे); nyasa heading variant; variant शाश्वतः स्थाणुः / शाश्वतस्थाणुः (both attested); spelling variant सात्त्वतां / सात्वतां; spelling variant; variant अमृतांशो / अमृताशो (both attested); variant (cross-check: प्रजार्थी प्राप्नुयात्); uttara-bhaga variant; the common reading श्रीराम राम रामेति is in the library as its own item; भवन्तु → भवन्ति (cross-check); variant प्रकृतिस्वभावात् / प्रकृतेः स्वभावात्; variant (cross-check: न दैवं केशवात्परम्); anusvara missing; typo पठेनित्यं.
The Roman line is IAST transliteration derived from the Devanagari (ā = long a, ṃ = anusvara, ḥ = visarga, ś/ṣ = sh sounds, c = ch as in “church”). In Hindi, Awadhi and Braj texts the silent final “a” is dropped. Transliteration does not show Vedic accents.
Related
More for Vishnu
- Aarti · Vishnu Om Jai Jagdish Hare ॐ जय जगदीश हरे
- Gayatri mantra · Vishnu Vishnu Gayatri (Narayana Gayatri) विष्णु गायत्री (नारायण गायत्री)
- Ashtakam · Vishnu Achyutashtakam अच्युताष्टकम्
- Prayer · Vishnu Apavitrah Pavitro Va (purification verse) अपवित्रः पवित्रो वा (पवित्रीकरण)
- Puja vidhi · Vishnu Ekadashi Vrat and Puja Vidhi एकादशी व्रत और पूजा विधि
- Prayer · Vishnu Kayena Vacha (offering of all actions) कायेन वाचा (समर्पण)
- Kavach · Vishnu Narayana Kavacham नारायण कवच
For the same occasions
- Mool mantra · Shri Krishna Om Namo Bhagavate Vasudevaya (Dvadashakshari Mantra) ॐ नमो भगवते वासुदेवाय (द्वादशाक्षरी मन्त्र)
- Ashtakam · Shri Krishna Govindashtakam गोविन्दाष्टकम्
- Vedic mantra · Brihaspati Brihaspate Ati Yadaryo (Vedic mantra for Guru) बृहस्पते अति यदर्यो (गुरु वैदिक मन्त्र)
- Beej mantra · Brihaspati Guru (Brihaspati) Beej Mantra गुरु (बृहस्पति) बीज मन्त्र
Questions
What is Vishnu Sahasranama Stotram?
The thousand names of Vishnu that Bhishma teaches Yudhishthira in the Mahabharata, with the traditional opening prayers, nyasa and dhyana and the closing phala-shruti.
Who is Vishnu Sahasranama Stotram associated with?
Vishnu Sahasranama Stotram is associated with Vishnu. The preserver, who descends as avatars such as Rama and Krishna; the supreme deity of Vaishnava traditions. Ekadashi vrats are dedicated to him.
What does Vishnu Sahasranama Stotram mean?
Yudhishthira asks Bhishma which one deity is the highest refuge and by whose praise people are freed from the cycle of birth. Bhishma answers that it is Vishnu, the lord of all worlds, and recites his thousand names in 107 verses, beginning "viśvaṃ viṣṇur vaṣaṭkāraḥ". The closing section describes the blessings of hearing or reciting the names, and adds verses by Arjuna, Krishna, Vyasa, Parvati and Shiva, including "rāma rāmeti rāmeti", said to equal the thousand names.
What is the source of Vishnu Sahasranama Stotram?
Vishnu Sahasranama (Mahabharata, Anushasana Parva) with its traditional closing verses — Mahabharata, Anushasana Parva, with the traditional opening and closing sections. Tradition: Vaishnava.
Are there different versions of Vishnu Sahasranama Stotram?
Printed editions differ in some words, in verse numbering and in which preliminary and closing verses they include. This version follows the edition named in the notes; readings were changed only where the sources show a transcription error.