भारतभर गणेश चतुर्थी

1. तारीख भाद्रपद शुक्ल पक्ष चतुर्थी आहे; अमान्त आणि पौर्णिमान्त पद्धतींत महिन्याचे नाव सारखेच आहे.
2. ज्या दिवशी मध्याह्न मध्ये ही तिथी असते त्या दिवशी येते — दिनमानाचा तिसरा पंचमांश, मध्याह्नाच्या आसपास.
3. तिथी दोन्ही दिवस तो संपूर्ण काळ व्यापत असेल तर पहिला दिवस घेतला जातो.
4. तिथी दोन्ही दिवस त्या काळाचे असे भाग व्यापत असेल ज्यांतील फरक 24 मिनिटांपेक्षा कमी आहे, तर ते समान मानून पहिला दिवस घेतला जातो; एका दिवशीचा संपूर्ण काळ दुसऱ्या दिवशीच्या अंशापेक्षा श्रेष्ठ आहे.
5. ती तिथी सलग दोन दिवस त्या वेळी असल्यास, ज्या दिवशी ती त्या काळाचा अधिक भाग व्यापते तो दिवस घेतला जातो.
6. तिथी कोणत्याही दिवशी त्या काळाला स्पर्श करत नसेल, तर ती ज्या दोन दिवसांना स्पर्श करते त्यांपैकी पहिला दिवस घेतला जातो.
7. त्याच नावाचा अधिक मास असलेल्या वर्षी हे नियमित (निज) मासात पाळले जाते.

चतुर्थी पहिल्या दिवशीच्या मध्याह्नाचा केवळ काही भाग आणि पुढच्या दिवशीचा संपूर्ण मध्याह्न व्यापत असेल तर पुढचा दिवस घेतला जातो (19 सप्टेंबर 2023 प्रमाणे); दोन्ही दिवसांचे जवळजवळ समान भाग (24 मिनिटांच्या आत) व्यापत असेल तर पहिला. तृतीयायुक्त नियमाच्या कठोर अर्थाने चतुर्थी मध्याह्नाला स्पर्श करताच पहिला दिवस घेतला जातो.

गणेश चतुर्थी

1. तारीख भाद्रपद शुक्ल पक्ष चतुर्दशी आहे; अमान्त आणि पौर्णिमान्त पद्धतींत महिन्याचे नाव सारखेच आहे.
2. ज्या दिवशी स्थानिक सूर्योदयाला ही तिथी असते (उदय तिथी) त्या दिवशी येते.
3. सूर्योदयानंतर तिथी किमान 3 मुहूर्त (प्रत्येकी दिनमानाचा पंधरावा भाग) राहिली तरच तो सूर्योदय मानला जातो; त्यापेक्षा कमी असल्यास तिथी ज्या दिवशी सुरू होते तो आधीचा दिवस घेतला जातो.
4. तिथी दोन सूर्योदयांना असल्यास (वृद्धी तिथी), पहिला दिवस घेतला जातो.
5. तिथी कोणत्याही दिवशी त्या काळाला स्पर्श करत नसल्यास (क्षय तिथी), ज्या हिंदू दिवशी ती सर्वाधिक काळ असते तो दिवस वापरला जातो.
6. त्याच नावाचा अधिक मास असलेल्या वर्षी हे नियमित (निज) मासात पाळले जाते.

चतुर्दशी सूर्योदयानंतर तीन मुहूर्तांपेक्षा कमी राहिल्यास हा नियम आधीचा दिवस घेतो (उदा. नवी दिल्लीत 28 सप्टेंबर 2012, चतुर्दशी 08:03 पर्यंत); अशा वर्षांत काही पंचांगे आणि गणेश विसर्जनाची प्रथा सूर्योदयाचा दिवस ठेवतात.

अनंत चतुर्दशी