चामलको खीर
क्रिमजस्तो नहुन्जेल दूधमा बिस्तारै पकाइएको चामल — शरद पूर्णिमा, श्राद्ध र धेरै चाडपर्वमा चढाइने।
तयारी30 मिनेट
पकाउन45 मिनेट
कति जनाका लागि6
व्रतमा उपयुक्तता
नुनबिनाप्याज-लसुनबिनायसमा अन्न वा दाल छ, त्यसैले यो प्रायः पर्वको प्रसादका रूपमा बनाइन्छ, कडा व्रतमा खाइँदैन।
व्रत र भोगका चलन परिवार, क्षेत्र र सम्प्रदायअनुसार फरक हुन्छन् — कतिपयले नुन, दूध, चिनी वा केही तरकारी पूरै बार्छन्। आफ्नो परम्परा र ठूलाबडाको मार्गदर्शन पालना गर्नुहोस्।
कहिले चढाइन्छ
शरद पूर्णिमामा चन्द्रमा र लक्ष्मी (रातभर जूनको उज्यालोमा राखिने); श्राद्धमा पितृ; दीपावलीमा लक्ष्मी
सामग्री
6 जनाका लागि। 1 कप = 240 मि.लि.।
- 1 लिटर पूरा क्रिमको दूध
- ¼ कप छोटो दानाको चामल, धोएर 30 मिनेट भिजाएको
- ⅓ कप चिनी
- ½ सानो चम्चा अलैँचीको धुलो
- 8–10 केसरका रेसा (इच्छाअनुसार)
- 2 ठूलो चम्चा काटेको बदाम, काजु र किसमिस
विधि
- बाक्लो भाँडोमा दूध उमाल्नुहोस्।
- चामलको पानी निथार्नुहोस्, औँलाले हलुका थिचेर दूधमा हाल्नुहोस्।
- मन्द आँचमा 35–40 मिनेट, बारम्बार चलाउँदै र पिँध खुर्कँदै, चामल नरम र दूध बाक्लो तथा क्रिमजस्तो नहुन्जेल पकाउनुहोस्।
- चिनी हालेर थप 5 मिनेट पकाउनुहोस्। अलैँची, केसर र मेवा हाल्नुहोस्।
- तातो वा चिसो चढाउनुहोस्। शरद पूर्णिमामा यसलाई पातलो कपडाले छोपेर रातभर जूनको उज्यालोमा राखिन्छ र बिहान बाँडिन्छ।
केही परिवार चिनीको सट्टा सख्खर प्रयोग गर्छन् (दूध नफाटोस् भनी आगोबाट उतारेपछि हाल्नुहोस्)।
यी पर्वमा पनि चढाइन्छ
यी विधि हाम्रो सम्पादकीय टोलीले घरघरमा प्रचलित परम्पराका आधारमा लेखेका हुन्। माप: 1 कप = 240 मि.लि., 1 ठूलो चम्चा = 15 मि.लि., 1 सानो चम्चा = 5 मि.लि.।