Bilvashtakam बिल्वाष्टकम्
Eight short verses on offering a single bilva leaf to Shiva, each ending "one bilva leaf, offered to Shiva".
- ଦେବତା ଶିବ
- ପ୍ରକାର ଅଷ୍ଟକମ୍
- ଭାଷା ସଂସ୍କୃତ
- ପରମ୍ପରା ଶୈବ
- ଉତ୍ସ Brihat Stotra Ratnakara, vol. 1 (1953) — Vol. 1, scan pages 446–447
ସାଧାରଣତଃ ପାଠ କରାଯାଉଥିବା ସଂସ୍କରଣ ସମ୍ପାଦକୀୟ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଛି
ମୂଳ ପାଠ
ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ
କୃତ୍ରିମ ସ୍ୱର — ଉଚ୍ଚାରଣ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ; ରେକର୍ଡିଂକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
କି (ପ୍ଲେୟାର୍ରେ ଫୋକସ୍ ଥିବାବେଳେ): ← ଓ → ପୂର୍ବ ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦ, Space ବଜାନ୍ତୁ ବା ବିରତି।
ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ଅଡିଓ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ: ଏହି ପାଠର ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ରେକର୍ଡିଂ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରାଉଜରରେ କୌଣସି ସଂସ୍କୃତ ବା ହିନ୍ଦୀ କଥିତ ସ୍ୱର ନାହିଁ।
ଶ୍ଳୋକ 1
त्रिदळं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधं ।tridaḷaṃ triguṇākāraṃ trinetraṃ ca triyāyudhaṃ |
त्रिजन्मपापसंहारं एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ १ ॥trijanmapāpasaṃhāraṃ ekabilvaṃ śivārpitam || 1 ||
ଶ୍ଳୋକ 2
त्रिशाखैर्बिल्वपत्रैश्च अच्छिद्रैः कोमलैश्शुभैः ।triśākhairbilvapatraiśca acchidraiḥ komalaiśśubhaiḥ |
तव पूजां करिष्यामि एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ २ ॥tava pūjāṃ kariṣyāmi ekabilvaṃ śivārpitam || 2 ||
ଶ୍ଳୋକ 3
दर्शनं बिल्ववृक्षैश्च स्पर्शनं पापनाशनम् ।darśanaṃ bilvavṛkṣaiśca sparśanaṃ pāpanāśanam |
अघोरपापसंहारं एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ ३ ॥aghorapāpasaṃhāraṃ ekabilvaṃ śivārpitam || 3 ||
ଶ୍ଳୋକ 4
साळग्रामेषु विप्रेषु तटाके वनकूपयोः ।sāḷagrāmeṣu vipreṣu taṭāke vanakūpayoḥ |
यज्ञकोटिसहस्राणां एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ ४ ॥yajñakoṭisahasrāṇāṃ ekabilvaṃ śivārpitam || 4 ||
ଶ୍ଳୋକ 5
दन्तिकोटिसहस्रेषु अश्वमेधशतानि च ।dantikoṭisahasreṣu aśvamedhaśatāni ca |
कोटिकन्याप्रदानेन एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ ५ ॥koṭikanyāpradānena ekabilvaṃ śivārpitam || 5 ||
ଶ୍ଳୋକ 6
एकं च बिल्वपत्रैश्च कोटियज्ञफलं लभेत् ।ekaṃ ca bilvapatraiśca koṭiyajñaphalaṃ labhet |
महादेवैश्च पूजार्थं एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ ६ ॥mahādevaiśca pūjārthaṃ ekabilvaṃ śivārpitam || 6 ||
ଶ୍ଳୋକ 7
काशीक्षेत्रे निवासं च कालभैरवदर्शनम् ।kāśīkṣetre nivāsaṃ ca kālabhairavadarśanam |
गयाप्रयागमे दृष्ट्वा एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ ७ ॥gayāprayāgame dṛṣṭvā ekabilvaṃ śivārpitam || 7 ||
ଶ୍ଳୋକ 8
उमया सह देवेशं वाहनं नन्दिशङ्करम् ।umayā saha deveśaṃ vāhanaṃ nandiśaṅkaram |
मुच्यते सर्वपापेभ्यो एकबिल्वं शिवार्पितम् ॥ ८ ॥mucyate sarvapāpebhyo ekabilvaṃ śivārpitam || 8 ||
Reviewed on 27 September 2026 against a printed edition, line by line from the page scans. The edition abbreviates the refrain as "एक …" in verses 2–7; it is written out here as एकबिल्वं शिवार्पितम्, the full form the edition prints in verses 1 and 8; पूजार्थ → पूजार्थं, सालग्रामेषु → साळग्रामेषु (print). Recension: This edition gives a short eight-verse Bilvashtakam. It differs from the longer text common today (which has verses such as अखण्डबिल्वपत्रेण and मूलतो ब्रह्मरूपाय); both are traditional. The verse on the eight sacred leaves printed after the colophon is not included.
ରୋମାନ ଧାଡ଼ି ଦେବନାଗରୀରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ IAST ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ (ā = ଦୀର୍ଘ ଆ, ṃ = ଅନୁସ୍ୱାର, ḥ = ବିସର୍ଗ, ś/ṣ = ଶ/ଷ, c = ଚ)। ହିନ୍ଦୀ, ଅୱଧୀ ଓ ବ୍ରଜ ପାଠରେ ଶବ୍ଦ ଶେଷର ଅଉଚ୍ଚାରିତ “a” ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଏ। ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣରେ ବୈଦିକ ସ୍ୱର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ଶିବଙ୍କ ଆହୁରି ପାଠ
- ମନ୍ତ୍ର · ଶିବ ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର महामृत्युंजय मंत्र
- ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର · ଶିବ Om Namah Shivaya (Panchakshari Mantra) ॐ नमः शिवाय (पंचाक्षरी मन्त्र)
- ଚାଳୀସା · ଶିବ Shri Shiv Chalisa श्री शिव चालीसा
- ସ୍ତୁତି · ଶିବ Karpura Gauram Karunavataram कर्पूरगौरं करुणावतारं
- ଅଷ୍ଟକମ୍ · ଶିବ Shri Rudrashtakam श्री रुद्राष्टकम्
- ଅଷ୍ଟକମ୍ · ଶିବ Lingashtakam लिङ्गाष्टकम्
- ସ୍ତୋତ୍ର · ଶିବ Shiva Panchakshara Stotram शिव पञ्चाक्षर स्तोत्रम्
- ସ୍ତୋତ୍ର · ଶିବ Shiva Tandava Stotram शिव ताण्डव स्तोत्र
ସେହି ସମାନ ଅବସର ପାଇଁ
- ସ୍ତୋତ୍ର · ଶିବ Shiva Mahimna Stotram शिव महिम्न स्तोत्र
- ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର · ଶିବ Rudra Gayatri (Shiva Gayatri) रुद्र गायत्री (शिव गायत्री)
- ପୂଜା ବିଧି · ଶିବ Maha Shivaratri Puja Vidhi: Abhishek and Four Prahar Worship महाशिवरात्रि पूजा विधि: अभिषेक और चार प्रहर पूजा
- ପ୍ରାର୍ଥନା · ଶିବ Kara Charana Kritam (prayer for forgiveness) करचरणकृतं (क्षमा प्रार्थना)
- ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର · Chandra Apyayasva (Vedic mantra for Chandra) आप्यायस्व (चन्द्र वैदिक मन्त्र)
- ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର · Chandra Chandra Beej Mantra चन्द्र बीज मन्त्र
ପ୍ରଶ୍ନ
Bilvashtakam କ'ଣ?
Eight short verses on offering a single bilva leaf to Shiva, each ending "one bilva leaf, offered to Shiva".
Bilvashtakam କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ?
Bilvashtakam ଶିବଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। Mahadeva, worshipped as the auspicious one, lord of yoga and of transformation; the central deity of Shaiva traditions.
Bilvashtakamର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
The three-part bilva leaf is likened to the three gunas, Shiva's three eyes and three weapons, and is said to remove the sins of three births. Each verse compares the merit of one bilva leaf offered to Shiva with great acts — gifts to many, countless sacrifices, living in Kashi and seeing Kalabhairava, pilgrimage to Gaya and Prayag — and the last says the one who offers it to Shiva with Uma and Nandi is freed of all sins.
Bilvashtakamର ଉତ୍ସ କ'ଣ?
Brihat Stotra Ratnakara, vol. 1 (1953) — Bilvashtakam. ପରମ୍ପରା: ଶୈବ।
Bilvashtakamର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଂସ୍କରଣ ଅଛି କି?
This edition gives a short eight-verse Bilvashtakam. It differs from the longer text common today (which has verses such as अखण्डबिल्वपत्रेण and मूलतो ब्रह्मरूपाय); both are traditional. The verse on the eight sacred leaves printed after the colophon is not included. Printed editions differ in some words and in verse numbering; this version follows the edition named in the notes.