കഥ
പാണ്ഡവരും അവരുടെ അമ്മ കുന്തിയും ദ്രൗപദിയും എല്ലാ ഏകാദശിയും അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. ഭീമന് മാത്രം അതിനു കഴിഞ്ഞില്ല; മഹാബലവും അതിയായ വിശപ്പും നൽകിയ വൃകം എന്ന അഗ്നി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ ജ്വലിച്ചിരുന്നതിനാൽ ഭക്ഷണമില്ലാതെ കഴിയാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചില്ല.
വിഷമിച്ച ഭീമൻ വ്യാസമുനിയുടെ അടുത്തുചെന്ന് പറഞ്ഞു: “ഉപവസിക്കാതെ എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കില്ലെന്ന് എന്റെ സഹോദരന്മാർ പറയുന്നു. പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ ദാനം ചെയ്യാനും ആരാധിക്കാനും എനിക്കാകും, പക്ഷേ മാസത്തിൽ രണ്ടുതവണ പോയിട്ട് ഒരുതവണ പോലും ഉപവസിക്കാൻ എനിക്കാവില്ല. മതിയാകുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരൊറ്റ വ്രതമുണ്ടോ?”
സൂര്യൻ ഏറ്റവും ഉഗ്രനായിരിക്കുന്ന ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ഏകാദശിയെക്കുറിച്ച് വ്യാസൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. “ഈ ദിവസം,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, “സൂര്യോദയം മുതൽ ദ്വാദശിയിലെ സൂര്യോദയം വരെ ഭക്ഷണവും ജലം പോലും ഉപേക്ഷിക്കുക. ആചമനത്തിനായി മാത്രമേ ജലം ചുണ്ടിൽ തൊടാവൂ. ഈ ഒരൊറ്റ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവന് വർഷത്തിലെ എല്ലാ ഏകാദശികളുടെയും പുണ്യം ലഭിക്കും.”
നീണ്ട വേനൽപ്പകലും രാത്രിയും മുഴുവൻ വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ട് ഭീമൻ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; പിറ്റേന്ന് രാവിലെ പൂജയും ദാനവും കഴിഞ്ഞ് വ്രതം മുറിച്ചു. അന്നുമുതൽ ഈ ഏകാദശി ഭീമസേനി ഏകാദശി എന്നും പാണ്ഡവ ഏകാദശി എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.
ഏറ്റവും ചൂടേറിയ കാലത്ത് അനുഷ്ഠിക്കുന്ന വ്രതമായതിനാൽ ഈ ദിവസം ജലദാനത്തിനും പ്രസിദ്ധമാണ്: തണുത്ത വെള്ളം നിറച്ച കുടങ്ങൾ, വിശറികൾ, കുടകൾ, ശർബത്ത്, പഴങ്ങൾ എന്നിവ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്നു; പലരും യാത്രക്കാർക്കായി തണ്ണീർപ്പന്തലുകൾ ഒരുക്കുന്നു.
പരമ്പരാഗത കഥ ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ പുനരാഖ്യാനം ചെയ്തത്; കുടുംബങ്ങളിലും പുസ്തകങ്ങളിലും പറയുന്ന പതിപ്പുകൾ വിശദാംശങ്ങളിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.