पंचामृत
पाच अमृते — दूध, दही, तूप, मध आणि साखर — अभिषेकासाठी वापरली जातात आणि नंतर प्रसाद म्हणून वाटली जातात.
उपवासासाठी (व्रत) योग्यता
धान्याशिवायमीठ नाहीकांदा-लसूण नाहीयात धान्य किंवा डाळी नाहीत, त्यामुळे अनेक कुटुंबे एकादशी किंवा नवरात्रासारख्या उपवासाच्या दिवशी हे खातात.
उपवास आणि नैवेद्याच्या प्रथा कुटुंब, प्रदेश आणि संप्रदायानुसार वेगवेगळ्या असतात — काही जण मीठ, दूध, साखर किंवा काही भाज्या पूर्णपणे टाळतात. आपल्या परंपरेचे आणि वडीलधाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाचे पालन करा.
कधी अर्पण करतात
कृष्णाचा अभिषेक (जन्माष्टमी), शिव (शिवरात्री, श्रावणी सोमवार), पौर्णिमेला सत्यनारायण पूजा; एकादशीला विष्णू
साहित्य
6 जणांसाठी. 1 कप = 240 मि.ली.
- 1 कप ताजे दूध (उकळून थंड केलेले, किंवा कौटुंबिक प्रथेनुसार कच्चे)
- 2 टेबलस्पून ताजे दही
- 1 टीस्पून तूप
- 1 टेबलस्पून मध
- 1 टेबलस्पून साखर किंवा खडीसाखर
- 4–5 तुळशीची पाने
- 1 टीस्पून चिरलेले मखाणे किंवा सुका मेवा (ऐच्छिक)
कृती
- एक स्वच्छ वाटी, शक्यतो चांदीची, पितळेची किंवा स्टीलची, धुऊन घ्या आणि ती फक्त पूजेसाठीच ठेवा.
- दही गुठळ्या राहणार नाहीत असे गुळगुळीत होईपर्यंत फेटा.
- दूध घालून हलक्या हाताने ढवळा, मग एकेक करून तूप, मध आणि साखर घाला.
- साखर विरघळेपर्यंत ढवळा. तुळशीची पाने आणि वापरत असल्यास सुका मेवा घाला.
- ते अभिषेकासाठी वापरा किंवा तसेच नैवेद्य म्हणून अर्पण करा, मग सर्वांना छोट्या चमच्याने प्रसाद म्हणून वाटा.
काही कुटुंबे गंगाजल घालतात किंवा कच्चे दूध वापरतात; इतर नेहमी ते उकळतात. ते ताजे बनवा आणि त्याच दिवशी वापरा.
या सणांनाही हे अर्पण करतात
या पाककृती आमच्या संपादकीय टीमने घरगुती प्रचलित पद्धतीनुसार लिहिल्या आहेत. मापे: 1 कप = 240 मि.ली., 1 मोठा चमचा = 15 मि.ली., 1 छोटा चमचा = 5 मि.ली.